Toy büsatı qurmaq, şadlıq etmək artıq ailə qurmağın sevincini bölüşməkdən çox, ağır maliyyə sınağına çevrilib. Bir zamanlar mənəvi dəyərlər üzərində qurulan bu mərasimlər indi daha çox kimin daha dəbdəbəli şou göstərəcəyi yarışını xatırladır.
Yeniera.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən sosioloq Elçin Bayramlı milli mədəniyyətimizin ən mühüm elementlərindən biri olan toy mərasimlərinin artıq öz mahiyyətini itirdiyini və eybəcər formaya salındığını bildirib.
“”Azərbaycan toyu” deyilən anlayış demək olar ki, yoxa çıxıb. Bəzi ucqar kəndlərdə ənənəvi elementlər qorunsa da, ümumi mənzərədə bu mərasimlər artıq toy deyil. Bugünkü toylar hədsiz israfçılığın, dəbdəbənin, hay-küyün və özünü göstərmək meylinin hökm sürdüyü şouya çevrilib.
Bu, artıq mənəvi dəyər üzərində qurulan ailə mərasimi yox, nümayiş xarakterli tədbirdir. Halbuki toy ailə qurulmasının təntənəli qeydidir və mənəvi məzmun daşımalıdır.
Son dövrlərdə isə bu mərasimlər “müasirlik” adı altında ifrata varıb, nəzarətdən çıxıb. Bu vəziyyət insanlara həm maddi, həm də mənəvi baxımdan ciddi zərər vurur. Toylar bir-biri ilə yarışa çevrilib: bahalı geyimlər, qızıl əşyalar, şişirdilmiş menyular, çoxsaylı və lazımsız xidmətlər bu yarışın əsas elementləridir.
Üçmərtəbəli süfrələr, hədsiz yemək çeşidləri açıq israfçılıqdır və artıq normadan kənardır”. Sosioloq bildirib ki, bundan əlavə, toy mərasimlərində səs səviyyəsi ciddi problemə çevrilib.
“Həddindən artıq yüksək musiqi insanların sağlamlığına mənfi təsir göstərir və bu, artıq “akustik terror” səviyyəsinə çatır. Bütün bunlar toyun mahiyyətinin tamamilə deformasiyaya uğradığını göstərir.
Ən ciddi problemlərdən biri də sosial-iqtisadi yükdür. Ənənəvi olaraq toyda verilən hədiyyə və pul yardımları yeni qurulan ailəyə dəstək məqsədi daşıyırdı. Lakin hazırda toy xərcləri o qədər artıb ki, ailələr bu mərasimdən borcla, kreditlə çıxır.
Toplanan vəsait isə ailəyə yox, əsasən restoranlara, şadlıq evlərinə və müxtəlif xidmət sahələrinə yönəlir. Nəticədə yeni ailə dəstək almaq əvəzinə borc yükü ilə üz-üzə qalır. Bu vəziyyət xüsusilə aztəminatlı ailələr üçün daha ağırdır.
Yüksək toy xərcləri bir çox gəncin evliliyini gecikdirir, hətta mümkünsüz edir. Çünki toy təkcə mərasimdən ibarət deyil, cehiz, qızıl, digər xərclər də ciddi maliyyə yükü yaradır”.
Onun sözlərinə görə, digər problem isə qonaq sayının süni şəkildə artırılmasıdır. “Cəmiyyətdə belə bir yanaşma formalaşıb ki, toyda yüzlərlə insan iştirak etməlidir. Halbuki dünya təcrübəsində toylar daha çox yaxın qohum və dostların iştirakı ilə, məhdud sayda keçirilir.
Bizdə isə 300-500 nəfərlik toylar adi hal alıb. Bu, həm də cəmiyyət üçün əlavə maliyyə yükü yaradır. Elə ailələr var ki, bir ay ərzində bir neçə toy dəvətnaməsi alır və hər biri üçün müəyyən məbləğdə pul vermək məcburiyyətində qalır.
Orta aylıq gəlirlərin aşağı olduğu şəraitdə bu, ciddi sosial problemə çevrilir. Beləliklə, toy mərasimləri artıq mənəvi mahiyyətini itirmiş, cəmiyyətə zərər vuran şouya çevrilib. Bunun Azərbaycan mədəniyyəti və milli dəyərlərlə birbaşa əlaqəsi yoxdur.
Çıxış yollarına gəldikdə isə, bu məsələ illərdir müzakirə olunur. Dünyada və region ölkələrində bu sahədə müəyyən məhdudiyyətlər və standartlar tətbiq edilib. Məsələn, bəzi Orta Asiya ölkələrində toyların formatı qanunvericiliklə tənzimlənir.
Azərbaycanda da müəyyən mərasimlərdə qismən nizamlanma müşahidə olunur və bu, problemin həllinin mümkün olduğunu göstərir. Lakin görünən odur ki, insanlar könüllü şəkildə bu dəyişikliklərə getmədiyi üçün inzibati mexanizmlərə ehtiyac yaranır”.
Ekspert bildirib ki, toy sektorunda da standartlar müəyyən edilməlidir. “Məsələn, restoranların məcburi şəkildə şişirdilmiş menyular təqdim etməsi aradan qaldırılmalı, sadə və sərfəli seçimlərə imkan verilməlidir.
Eyni zamanda, bahalı geyimlər, avtomobillər, yüksək qonorar tələb edən ifaçılar kimi əlavə xərclər zəruri element kimi təqdim olunmamalıdır. Bundan başqa, qida təhlükəsizliyi və xidmət keyfiyyəti üzərində də ciddi nəzarət olmalıdır.
Çünki bəzi hallarda keyfiyyətsiz məhsullar insanların sağlamlığı üçün risk yaradır. Ümumilikdə, toyların sadə, mənəvi məzmunlu və iqtisadi baxımdan əlçatan formada keçirilməsi təmin olunmalıdır.
Verilən hədiyyə və maddi dəstək birbaşa yeni qurulan ailəyə yönəlməlidir. Bu problemin həlli üçün dövlət səviyyəsində ictimai şura yaradılması, müvafiq qurumların və ziyalıların iştirakı ilə vahid qaydaların müəyyənləşdirilməsi məqsədəuyğun hesab olunur”.
Рубрика: Шоу-бизнес. Читать весь текст на yeniera.az.
Названо найпроблемніші авто з пробігом Аналіз великої кількості перевірок підтверджує: при купівлі вживаного авто вирішальне значення має не лише модель, а й історія експлуатації, країна п...
“VB Team Academy: Қазақстан волейболындағы жаңа деңгей” Қазақстанның спорт әлемінде небәрі бір жылға жетпейтін уақыт ішінде нағыз сенсация жасаған жоба пайда болды. 2025 жылдың мамыр айында іргетасы қаланғ...
Жеңіліс арқылы жеткен жеңіс: Елдос Сметов феномені Елдос Сметов — Қазақстанның ең танымал дзюдошыларының бірі, ел намысын әлемдік аренада абыроймен қорғап жүрген Олимпиада чемпионы. Ол 1992 жылы 9 қыр...
Ulduzların pıçıltısı: Bu gün sizi nələr gözləyir? Bu günün enerjisi sizi daxildən oyadır. Sanki ürəyinizdə bir pıçıltı var: “Dayanmayın, hiss edin, yaşayın". Hər biriniz üçün kiçik bir işarə, gizli b...
Sosial şəbəkələrlə bağlı qanun təsdiqləndi - Uşaqlara qadağa Türkiyədə sosial media tənzimləmələri ilə bağlı qanun layihəsi Böyük Millət Məclisi tərəfindən qəbul edilərək qüvvəyə minib.News24.az xəbər verir ki,...
U-19 YOSHLAR JAMOAMIZ MAVSUMNI GʻALABA BILAN BOSHLADI Kutilganidek bugungi uchrashuvning birinchi bo‘limi har ikkala jamoaning faolligi bilan boshlandi. Biroq darvozaga xavf solib, o‘yindagi hisobni ochi...
AYOLLAR JAMOAMIZ DASTLABKI BELLASHUVDA MAGʻLUBIYATGA UCHRADI Ayollar o‘rtasida Oliy liga mavsumining ochilish uchrashuvini «Neftchi»W jamoamiz Qirgulidagi «Neftchi Arena» o‘yingohida Nav...
Туркия Россия ва Украина ўртасидаги музокарани қайта тиклашга киришди Туркия яна бир бор жаҳон сиёсатининг марказига қайтмоқда. Расмий Анқара тўхтаб қолган тинчлик жараёнини жонлантириш ва қонли тўқнашувларга нуқта қўйи...
Афғонистон наркотрафикка қарши курашнинг яширин рақамларини очиқлади Самарқанд мезбонлик қилган нуфузли глобал форум доирасида минтақавий хавфсизликнинг энг долзарб масалаларидан бири — гиёҳванд моддалар савдосига қарш...
Kulgichlari bilan qalblardan joy olgan Priti Zinta nega Bollivudni tark etdi? Mahoratli Bollivud aktrisasi Priti Zinta 1975-yil 31-yanvarda dunyoga kelgan. Uning iste’dodi, tabassumi va ayniqsa, kulgichlari tez fursatda tomosha...
Xitoy shaharda uchish uchun “uchar likopcha” shaklidagi qurilmani sinovdan o‘tkazmoqda Uhan shahrida noodatiy uchuvchi qurilma — NUJ (no’malum uchar jism) yoki “uchar likopcha” shaklidagi eVTOL ni sinovdan o‘tkazilmoqda. Ushbu texnologi...
Goranboyda məmur özbaşnalığı: Bələdiyyə sədrinin atası bütün torpağı zəbt edib – FOTOLAR Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin üzvü, 44 günlük Vətən müharibəsi qazisi, ikinci qrup əlil Valeh Hüseynov məmur özbaşnalığının qurbanı olduğu...
Smartfonlar üçün virus əleyhinə plyonka yaradıldı Avstraliyalı alimlər səthlə təmas zamanı virusları məhv edə bilən nazik plastik plyonka hazırlayıblar. Yeni texnologiya smartfon ekranları, klaviatur...
16 տարին լրացած անձանց համար նույնականացման քարտ ունենալը կդառնա պարտադիր Առաջարկում ենք 16 տարին լրացած անձանց համար նույնականացման քարտ ունենալը դարձնել պարտադիր, և նույնականացման քարտ ունենալու պայմաններում է միայն, որ ա...
Սեռով պայմանավորված հղիության արհեստական ընդհատումների խնդիրը շարունակում է մնալ լուրջ և մտահոգիչ․ ՄԻՊ Մարդու իրավունքների պաշտպանի և Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանության համագործակցությամբ ապրիլի 22-ին Կոտայքի մարզի Հրազդան համայնքի Հր...
Мемлекет басшысы БҰҰ-ның жоғары өкілдер тобымен кездесті Президент осындай салмақты делегацияның келуі Орталық Азия мен одан тысқары жерлердегі экологиялық мәселелердің шешімін табудағы БҰҰ-ның рөлін талқыл...
Қазақстан армиясында жаңа талап: әр сарбаз кемінде 5 кітап оқуы тиіс Қазақстан Қарулы Күштерінде жаңа талап енгізілді: мерзімді қызмет кезеңінде әрбір әскери қызметші кемінде бес кітап оқуға міндетті. Бұл бастама жеке ...
Өскеменде саяси басқару мектебі: «AMANAT» кадр сапасын күшейтуде Өскемен қаласында «AMANAT» партиясының бастамасымен аудандық және облыстық мәслихат депутаттары, ауылдық округ әкімдері мен бастауыш партия ұйымдарын...
«Жастар практикасы»: жыл басынан бері 2,6 мыңнан астам жас маман жұмыспен қамтылды Жыл басынан бері елімізде «Жастар практикасы» бағдарламасы аясында 2655 жас маман жұмысқа орналасты. Биыл бұл бағыт бойынша жалпы 25 мың жасты жұмысп...
L'administration Trump divise les pays membres de l'OTAN entre « bons » et « mauvais » Un nouveau document controversé suscite de vifs débats aux États-Unis. Il semblerait que l'administration de Donald Trump ait élaboré une analyse spé...
D'importantes initiatives présentées au Fonds international pour le sauvetage de la mer d'Aral Photo : Service de presse de la Présidence Le Président de la République d'Ouzbékistan, Chavkat Mirzioïev, a participé le 22 avril à la réunion ordin...
Дар мавзуи «Рушди илми тоҷик дар шароити муосир: инноватсия ва рақамикунонӣ» конференсияи илмӣ доир шуд ДУШАНБЕ, 23.04.2026. /АМИТ «Ховар»/. Дар Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон бахшида ба 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ва Солҳои ...
«ШАҲРИ ҲУШМАНД». Дар Душанбе насби чароғакҳои замонавӣ оғоз гардид ДУШАНБЕ, 23.04.2026. /АМИТ «Ховар»/. Дар шаҳри Душанбе насби чароғакҳои наву замонавӣ оғоз гардид. Тамоми чароғакҳои кӯчаю хиёбонҳои пойтахт пурра та...
История одной семьи: «Ты кыргызка или русская?» — Асель из Баткена нашла любовь в Москве и воспитывает пятерых детей Жизнь Асель Эргешовой — это яркий пример того, как культуры пересекаются, как случайные встречи могут изменить судьбу, и как наследие предков проявля...
В Жогорку Кенеше обновили общественную приемную. Первых посетителей принял торага Модернизированная общественная приемная была запущена в парламенте в рамках инициативы спикера, целью которой стало улучшение технического обеспечени...
Mobil operatorların TARİF OYUNU: Vətəndaşları belə soyurlar Azərbaycanda fəaliyyət göstərən mobil operatorların son qərarı etirazlara səbəb olub. Belə ki, bütün mobil operatorlar artıq aylıq abunə haqqı tarifi...
“Sabah” – “Qarabağ” matçı necə yadda qaldı? Ötən gün Azərbaycan Kubokunda yarımfinal mərhələsinin revanş matçı keçirilib. Hit.az bildirir ki, olduqca gərgin keçən oyunda “Sabah” 1-0...
26 наурыз «Халықаралық Арал теңізі күні» болып белгіленді Астанада өткен экологиялық саммит аясында Орталық Азия мемлекеттерінің басшылары маңызды шешім қабылдады. Енді жыл сайын 26 наурызда Халықаралық Арал...
Белгілі журналист Жаңбыршиннің қыздарының бірі ЛГБТ көзқарасын ұстанатынын айтып шу шығарып жатыр Желіде ЛГБТ мәселесіне қатысты өткір мәселе көтеріп жүрген белсенді депутат Еділ Жаңбыршинге қатысты жаңа дау басталған сыңайлы. Белгілі журналист әр...
U-19 YOSHLAR JAMOAMIZ MAVSUMNI GʻALABA BILAN BOSHLADI Kutilganidek bugungi uchrashuvning birinchi bo‘limi har ikkala jamoaning faolligi bilan boshlandi. Biroq darvozaga xavf solib, o‘yindagi hisobni ochi...
AYOLLAR JAMOAMIZ DASTLABKI BELLASHUVDA MAGʻLUBIYATGA UCHRADI Ayollar o‘rtasida Oliy liga mavsumining ochilish uchrashuvini «Neftchi»W jamoamiz Qirgulidagi «Neftchi Arena» o‘yingohida Nav...
Transit Along Trans-Caspian Route Triples Over Five Years as Kazakhstan Expands Port Infrastructure The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ALMATY – Transit volumes along the Trans-Caspian International T...
Kazakhstan Celebrates April 23 as National Book Day and Librarians’ Day The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ALMATY – Kazakhstan marks National Book Day and Librarians’ Day ...
Жоқ пәтердің жұрнағы: Алаяқтардың тұрғын үй нарығында қолданатын 5 айласы Іші жап-жарық, ауданы да жайлы, бағасы болса нарықтан әлдеқайда төмен, ал үй иесі кез келген уақытта кездесуге әзір. Сәттілік деп осыны айт, солай ем...
Мемлекет басшысы БҰҰ-ның жоғары өкілдер тобымен кездесті Президент осындай салмақты делегацияның келуі Орталық Азия мен одан тысқары жерлердегі экологиялық мәселелердің шешімін табудағы БҰҰ-ның рөлін талқыл...
Prezidentdən qurultay iştirakçılarına - Müraciət Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ağsaqqallar Şurasının IX Qurultayının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb. Yeniera.az xəbər verir ki, müraciətdə d...
Goranboyda məmur özbaşnalığı: Bələdiyyə sədrinin atası bütün torpağı zəbt edib – FOTOLAR Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin üzvü, 44 günlük Vətən müharibəsi qazisi, ikinci qrup əlil Valeh Hüseynov məmur özbaşnalığının qurbanı olduğu...
Жоқ пәтердің жұрнағы: Алаяқтардың тұрғын үй нарығында қолданатын 5 айласы Іші жап-жарық, ауданы да жайлы, бағасы болса нарықтан әлдеқайда төмен, ал үй иесі кез келген уақытта кездесуге әзір. Сәттілік деп осыны айт, солай ем...
Мемлекет басшысы БҰҰ-ның жоғары өкілдер тобымен кездесті Президент осындай салмақты делегацияның келуі Орталық Азия мен одан тысқары жерлердегі экологиялық мәселелердің шешімін табудағы БҰҰ-ның рөлін талқыл...
Smartfonlar üçün virus əleyhinə plyonka yaradıldı Avstraliyalı alimlər səthlə təmas zamanı virusları məhv edə bilən nazik plastik plyonka hazırlayıblar. Yeni texnologiya smartfon ekranları, klaviatur...
Səudiyyə Ərəbistanı və Yaponiya regional sabitlik üzərində işləmək barədə razılığa gəlib Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaichi və Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi fonunda ...
Hörmüz boğazının minalarının təmizlənməsi altı ay çəkə bilər "Washington Post" qəzetinin verdiyi məlumata görə, Pentaqonun qiymətləndirməsinə görə, Hörmüz boğazını İran tərəfindən qoyulmuş minalardan tamamilə t...
“VB Team Academy: Қазақстан волейболындағы жаңа деңгей” Қазақстанның спорт әлемінде небәрі бір жылға жетпейтін уақыт ішінде нағыз сенсация жасаған жоба пайда болды. 2025 жылдың мамыр айында іргетасы қаланғ...
Жеңіліс арқылы жеткен жеңіс: Елдос Сметов феномені Елдос Сметов — Қазақстанның ең танымал дзюдошыларының бірі, ел намысын әлемдік аренада абыроймен қорғап жүрген Олимпиада чемпионы. Ол 1992 жылы 9 қыр...
«Жаңа ғасыр» театрына Асанәлі Әшімовтің есімі берілді «Жаңа ғасыр» театрына Асанәлі Әшімовтің есімі беріліп, «Ең үздік логотип» байқауы жарияланды, деп хабарлайды Orda.kz Алматы әкімдігінің баспасөз қызм...
30 il əvvəl törədilən qətlin üstü açıldı - Taksi sürücüsünün meyitini belə gizlədiblər Bayramov Gülməmməd Xanəhməd oğlunun 10 aprel 1996-cı il tarixdə yaşadığı evdən çıxaraq geri qayıtmaması faktı üzrə 12 iyun 1997-ci il tarixdə başlanm...
İlham Əliyev qurultay iştirakçılarına müraciət ünvanladı Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının IX Qurultayının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb.News24.az xəbər verir ki, müraciətdə deyi...
"Heydər Əliyev əsəbiləşdi, dedi ki, özünü nazir kimi apar" - Vilayət Quliyev Sabiq xarici işlər naziri, Azərbaycanın Bosniya və Herseqovinadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Vilayət Quliyev RTV-də Ruhiyyə Əliyevanın təqdima...
Эмне үчүн жылуулук насостору Бишкектеги жылытуунун келечеги болуп жатат Мындай жылытуу технологиясы - бул бир сезондук чечим эмес, көп жылга эсептелген ыкма Бишкекте жылытуу маселеси эбак эле жөн гана тиричилик темасынан ...
Royal Central Park долбоорунда 2026-жылдын 4-апрелинде квартира сатуу боюнча келишимдердин тез өсүшү Суроо-талап өсүүдө, сатып алуучулар активдүү: долбоор рынок жанданып жаткан шартта позициясын бекемдөйт 2026-жылдын 4-апрели девелопер RCA Living тар...
Водійські права по-новому: готують оновлені правила водійських іспитів В Україні планують змінити правила складання водійських іспитів, теоретичний тест можуть дозволити складати англійською мовою, а перед іспитами запро...
Названо найпроблемніші авто з пробігом Аналіз великої кількості перевірок підтверджує: при купівлі вживаного авто вирішальне значення має не лише модель, а й історія експлуатації, країна п...
Қосшыда «Жаңа қала – Таза қала» экоплоггингі өтті (ФОТО) Бүгін Қосшы қаласында «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында «Жаңа қала – Таза қала» атты ауқымды экоплоггинг ұйымдастырылды. Қала аумағын та...
Gybrat High School: Ұлттық құндылық пен заманауи білімнің тоғысқан жері Бүгінгі таңда сапалы білім — ұлттық қауіпсіздік пен дамудың басты кепілі. Президент Қа